محمدرضا زاهدی ۱ شهریور ۱۴۰۲ کارآفرین

مراحل رشد استارتاپ: از ایده تا موفقیت

مراحل رشد استارتاپ چیست؟

چگونه می توانید با رشد استارتاپ خود، آنر را در گروه 10 درصد استارتاپ های موفق قرار دهید؟ یکی از مؤلفه‌ها، داشتن آگاهی از چالش های مراحل مختلف راه‌اندازی، از ایده تا خروج از کسب و کار است.

چه زمانی باید محصول خود را عرضه کنید؟ چگونه متوجه می شوید که محصول شما آماده عرضه به بازار است؟ چه زمانی میتونید مقیاس پذیر باشید؟ از چه زمانی صحبت با سرمایه گذاران را شروع می کنید؟ هر مرحله دارای نقاط عطف و الزامات جدیدی است و آگاهی از آنها می تواند به حفظ استارتاپ شما در مسیر موفقیت کمک کند.

1. مرحله پیش بذری:

هر استارت آپ قصد دارد یک مشکل به خصوص را حل کند؛ تجزیه و تحلیل و تایید فرضیه های کسب و کار قبل از شروع هر کاری یک مرحله اساسی است. متأسفانه 42 درصد استارت آپ ها شکست می خورند زیرا بازار به محصولات یا خدمات آنها نیازی ندارد.

مرحله پیش‌ بذری می‌تواند با بررسی چالش‌های موجود، رقبا و امکان‌سنجی معرفی محصول جدید، موفقیت یا شکست بالقوه استارت‌آپ شما را پیش بینی کند. به این مرحله از روند رشد استارتاپ، به عنوان خشت اول شرکت خود فکر کنید.

برخی از سوالاتی که هر کارآفرین باید قبل از رفتن به مرحله بعدی بتواند به آنها پاسخ دهد عبارتند از:

آیا راه حل من یک مشکل واقعی را حل می کند؟

آیا راه حل من شبیه راه حلی است که از قبل وجود دارد؟

مشتری ایده آل من کیست؟

آنها از چه محصولات/خدمات مشابهی استفاده می کنند؟

محصول/خدمت من چگونه متفاوت خواهد بود؟

چه ویژگی هایی برای مشتریان من مهم است؟

اما از آنجایی که فکر می‌کنید ایده‌تان عالی است!! بسیار مهم است که از دیدگاه‌های بیرونی برای پاسخ به سوالات بالا استفاده کنید. بهترین راه برای انجام این کار مراجعه به بخش کلیدی هر کسب و کار یعنی مشتریان بالقوه است. مصاحبه با مشتریان که نوعی از تحقیقات بازار است به شما کمک می کند تا نیازهای آنها، آنچه را که به دنبال آن هستند و اینکه حاضرند برای چه چیزی پول پرداخت کنند را درک کنید.

البته، تحقیقات بازار ارزان نیست، بنابراین وقتی برای پیشبرد کارها به نقدینگی خود  فکر کنید، احتمالاً به دنبال سرمایه ای برای کمک خواهید بود. شما نمی خواهید همکاری با سرمایه گذاران خطرپذیر را با یک ایده که پشت یک دستمال کاغذی نوشته اید شروع کنید، به همین دلیل است که تامین بودجه برای این مرحله از رشد استارتاپ ها، یعنی مرحله پیش بذری، اغلب به عنوان مرحله “دوستان و خانواده” شناخته می شود.

ایده خوبی است که هرچه زودتر هرگونه قرارداد مشارکت ضروری، حق نسخه برداری و مالکیت معنوی یا سایر مسائل قانونی را حل کنید. رسیدگی به مسائل حقوقی در مراحل بعدی می تواند گران و پیچیده شود.

مرحله پیش بذری

2. مرحله بذری:

در این مرحله از رشد استارتاپ خود، تجزیه و تحلیل را انجام داده اید و زمینه را برای استارتاپ خود فراهم کرده اید، حالا زمان آن فرا رسیده است که بذر را برای ایجاد کسب و کار خود بکارید.

این مرحله شروع رسمی سرمایه گذاری سهام برای استارتاپ شما است و این بسیار مهم است زیرا می‌توانید بهترین ایده‌ را داشته باشید که صنعتتان تا به حال دیده است، اما اگر سرمایه‌ای برای حمایت از آن نداشته باشید، معنایی ندارد. تمام شدن پول یا عدم جذب سرمایه جدید مهمترین دلیل شکست استارتاپ ها است، به طوری که 38 درصد، تسلیم مشکلات نقدینگی می شوند.

شما در حال حاضر حداقل محصول پذیرفتنی (MVP) را دارید و به دنبال تبدیل MVP به چیزی آماده برای عرضه به بازار هستید. شما در این مرحله از روند رشد استارتاپ ها، برای استراتژی‌های بازاریابی، استخدام افراد برای نقش‌های کلیدی و انجام تحقیقات بیشتر در بازار در راستای اصلاح تناسب محصول با بازار، به حمایت مالی نیاز دارید. در واقع شما در مرحله توسعه استارتاپ خود هستید.

از آنجایی که سرمایه در مرحله بذر بسیار مهم می شود، باید فراتر از خانواده و دوستان خود به دنبال مشارکت باشید. سرمایه گذاران بالقوه برای استارت آپ های مرحله اولیه شامل شتابدهنده ها، سرمایه گذاری جمعی و سرمایه گذاران فرشته هستند. از آنجایی که آنها در این مرحله با سرمایه‌گذاری در استارت‌آپ شما ریسک قابل‌توجهی را متحمل می‌شوند، در ازای مشارکت مالی خود، انتظار دارند که سهام خود را در کسب و کار شما داشته باشند.

مرحله بذری

3. مرحله اولیه (سری A):

در مراحل مختلف رشد استارتاپ ها، این مرحله یک دستاورد بزرگ است؛ هنگامی که یک استارتاپ، محصول یا خدمات خود را توسعه داد، پایگاه مشتری ایجاد کرد و جریان درآمدی ثابتی داشت، می‌تواند برای گسترش و بهینه‌سازی مجموعه خود به سراغ سرمایه‌گذاری سری A برود. این مرحله از روند رشد استارتاپ ها، اولین دور تامین مالی سرمایه گذاری خطرپذیر را برای شرکت شما نشان می دهد.

به خاطر داشته باشید که سرمایه گذاران می خواهند در این مرحله چیزی فراتر از یک ایده عالی بشنوند. آن‌ها می‌خواهند در مورد یک استارت‌آپ با یک استراتژی تجاری مناسب برای سودآور شدن بشنوند، در مرحله سری A، داشتن یک طرح تجاری که سود بلندمدت ایجاد کند، ضروری است. به عبارت ساده، آنها می خواهند بازده سرمایه را بدانند.

این مرحله از روند رشد استارتاپ ها، آسان نیست؛ واقعیت این است که بسیاری از استارت‌آپ‌هایی مراحل اول را با موفقیت پشت سر گذاشتند، نمی‌توانند در طول دوره سری A علاقه سرمایه‌گذاران را جلب کنند. اما اگر در این مرحله موفق باشید، شرکت شما برای موفقیت و رشد آینده موقعیت خوبی خواهد داشت.

4. مرحله رشد:

اگر به مرحله رشد رسیده اید، به همراه تیمتان یک جشن بزرگ بگیرید. در سال‌های اولیه ساخت شرکت، سوار بر یک ترن هوایی، به فراز و نشیب‌ها غلبه کرده‌اید، اکنون تقاضای بازار برای محصول یا خدمات خود را ثابت کرده‌اید و بر روی عملیات مقیاس‌ پذیری(scale) بیشتر تمرکز کرده‌اید.

مرحله رشد استارتاپ ها پس از دریافت بودجه سری A آغاز می شود و شامل سرمایه گذاری های سری B و C می شود. در این مرحله، شرکت شما فراتر از پتانسیل، رشد کرده است و توانایی و انتظارات خود را برای رسیدن به اهداف پیش بینی شده و در عین حال کسب درآمد نشان داده است.

بر کسی پوشیده نیست که رسیدن به مقیاس پذیری می تواند دشوار باشد و بدون شک در این مرحله از رشد استارتاپ تان هم خود را در ترن هوایی خواهید دید. اما آمادگی و تمایل به چرخش(pivot) و انطباق می تواند به جلوگیری از موقعیت های فاجعه آمیز بالقوه و استفاده از فرصت ها کمک کند. فقط مطمئن شوید که در مقیاس بندی، عجله نکنید. مطالعه ای توسط startup genome نشان داد که 74 درصد استارتاپ های با رشد بالا به دلیل مقیاس پذیری زودرس شکست می خورند.

در میان این همه رشد، محصول یا خدمات خود را فراموش نکنید، که باید با رشد استارتاپ شما سازگار شود و بهبود یابد تا برای مشتریان بیشتر جذاب شود.

بخشی از عملیات مقیاس بندی به این معنی است که تیم شما باید رشد کند. بنابراین باید شروع به گسترش تیم خود فراتر از نقش‌های ضروری کنید و استعدادهای تخصصی‌تر را جذب کنید. خوشبختانه، شما اکنون ابزار و در واقع شهرت کافی برای استخدام افراد با استعداد را دارید که به ارتقای شرکت شما به سطح بعدی کمک می کنند.

5. مرحله بلوغ:

تبریک می گویم! اگر به این مرحله از روند رشد استارتاپ تان رسیده‌اید، استارت‌آپ شما یک شرکت معتبر و سودآور است.

در این مرحله از رشد استارتاپ ها، کسب و کار شما ، با سوابق اثبات شده برای محصولات یا خدمات، پایگاه مشتریان وفادار و یک تیم کامل در صنعت شناخته شده است ؛ اساسا، این رویای هر بنیانگذار است.

این مرحله بنیانگذاران را از نظر قدم بعدی بر سر دوراهی قرار می دهد. می توانید با توسعه محصول و بازار برای گسترش بیشتر تلاش کنید. اما ابتدا، باید در نظر بگیرید که آیا کسب‌وکار می‌تواند به رشد خود ادامه دهد یا خیر و آیا می‌توانید منابع مالی لازم برای توسعه را تامین کنید. بابررسی این موارد، ممکن است بخواهید یک استراتژی خروج برنامه ریزی کنید.

یکی از گزینه هایی که ممکن است برای کمک به تامین مالی و رشد استارتاپ تان در نظر بگیرید، عمومی شدن است. برای بسیاری از بنیانگذاران، عمومی شدن آخرین مرحله ایده آل برای استارتاپ آنها است. البته، این تنها یکی از مسیر هاست و بسیاری از استارت‌آپ‌ها هرگز به مرحله IPO (عرضه عمومی اولیه) نمی‌رسند. با این حال، اگر IPO یکی از گزینه ها باشد، باید همه پیامدهای عمومی شدن را به دقت در نظر بگیرید.

چشم پوشی از IPO به این معنی نیست که شرکت شما محکوم به فنا است .گزینه های دیگری مثل فروش شرکت به یک شرکت بزرگتر یا ادغام با یک شرکت وجود دارد.

سخن آخر

یادآوری این نکته مهم است که هیچ جدول زمانی مشخصی برای رشد استارتاپ در مراحل مختلف وجود ندارد. برخی از استارت‌آپ‌ها ممکن است هرگز فراتر از مرحله سرمایه‌گذاری بذری نروند، برخی دیگر ممکن است سال‌ها تلاش کنند تا فراتر از سری A رشد کنند، برخی ممکن است زودتر توسط شرکت‌های دیگر خریداری شوند، و تعداد معدودی معروف به یونیکورن ها ممکن است شاهد رشد تصاعدی باشند.

با این حال، صرف نظر از زمان‌بندی سفر شرکت شما، آگاهی از مراحل مختلف چرخه حیات یک استارت‌آپ می‌تواند به شما کمک کند تا از فرصت‌ها، برای بهینه‌سازی شانس موفقیت خود استفاده کنید.

منبع